Proses Emniyeti Eğitim Programları
Proses Emniyeti Eğitim Programlarımız
Proses Emniyeti Yönetimi: Üretim Sürekliliğinden Varlık Bütünlüğüne Kapsamlı Uzmanlık
Proses Emniyeti, “KKD kullanmak” gibi kişisel iş güvenliğinin ötesindedir. Bu disiplin, endüstriyel bir tesiste büyük kazalara (yangın, patlama, toksik sızıntı vb.) yol açabilecek tehlikelerin sistematik olarak tespit edilmesi, anlaşılması ve kontrol altına alınmasıdır. Amaç, sadece çalışanları değil; tüm tesisi, üretimi, çevreyi ve toplumun kendisini korumaktır.
SWL Global olarak, 10’dan fazla kritik sektörde edindiğimiz derin saha tecrübesi ve yılda 180 günden fazla süren yoğun eğitim tecrübemizle, proses emniyeti alanında Türkiye’nin lider çözüm ortağıyız. Kapsamlı 12 farklı eğitim programımızla, mühendislerinizden saha operatörlerinize kadar tüm ekibinize, tesisinizin risklerini proaktif bir şekilde yönetme yetkinliği kazandırıyoruz.
- HAZOP gelişimi, amacı ve yararı
- Kaza örnekleri
- HAZOP çalışma ilkeleri
- Tasarım değerlendirmeleri
- Kaynaklar ve kontrol sistematiği
- Risk değerlendirme metodolojileri
- Beyin fırtınası ve iletişim teknikleri
- Ve daha fazlası…
- HAZOP gelişimi ve çalışma ilkeleri
- Tasarım değerlendirmeleri ve kontrol sistematiği
- Risk değerlendirme metodolojileri
- Aksiyonlar ve insan faktörü
- Kaza örnekleri
- Ve daha fazlası…
- Yasal mevzuat ve tanımlar
- Yasal mevzuat ve tanımlar
- Tehlikeli bölge tanımlamaları
- Risk değerlendirme ve önlemler
- Koruma tipleri ve ATEX sertifikası
- Patlayıcı gaz ortamlarında ekipman kullanımı
- Statik elektrik (ESD) ve tehlikeleri
- Ve daha fazlası…
- ATEX direktifleri
- Tehlikeli bölge ve gaz/ısı grupları
- Koruma tipleri ve elektrikli ekipmanlar
- Kablo tipleri ve bağlantı gereklilikleri
- ATEX 94/9/EC ile 2014/34/EU arasındaki farklar
- Ve daha fazlası…
- ATEX direktifleri ve temel prensipler
- Gaz ve toz patlamaları, patlama tehlikesi
- Patlayıcı ortamların sınıflandırılması
- Risk değerlendirme ve ekipman özellikleri
- Statik elektrik (ESD) önlemleri
- Ve daha fazlası…
- Kimyasal maddelerin özellikleri ve reaksiyonları
- Kimyasal risk etmenleri ve sağlık tehlikeleri
- Tehlikeli bölge tanımlamaları
- Kimyasal tehlike işaretlemeleri
- Depolama ve güvenlik önlemleri
- Yasal düzenlemeler ve yönetmelikler
- Ve daha fazlası…
Hedef Kitle: Petrokimya, rafineri, doğal gaz ve hidrojen tesisleri; havacılık, uzay ve savunma sanayii; ilaç ve kimyasal üretim; enerji üretim sektörleri ile EPC projelerinde çalışan elektrik ve mekanik teknisyenler, bakım personeli, saha montaj ekipleri ve tedarikçi servis ekipleri.
Ön Bilgi: Elektrik veya mekanik mühendislik temeli ya da denk düşen saha deneyimi.
- ATEX 2014/34/EU teçhizat ve 99/92/EC çalışan koruma direktifleri; IECEx Schema (ExACB, ExTAG); CE/Ex işaretleme uygulamaları.
- EN 60079-10-1 (gaz) ve EN 60079-10-2 (toz) bölge sınıflandırması (Zone 0/1/2 gaz; 20/21/22 toz); montaj öncesi bölge teyidi ve etkileşim haritası.
- Ex koruma tipleri: Ex d (flameproof), Ex e (artan güvenlik), Ex i (kendinden emniyetli), Ex p (basınçlı koruma), Ex t (toz kapsamı), Ex n (kıvılcımsız), Ex ma/mb (kapsülasyon); “X” ve “U” işaretli ekipman montaj kuralları.
- EN 60079-14 elektrik tesisat tasarımı ve montajı: kablo seçim matrisi, rakor (cable gland) doğru takılması, sızdırmazlık (seal) elemanları, zırhlı kablo armoring sonlandırma teknikleri.
- Conduit sistem montaj uygulamaları: koruma tipi geçişleri, sealing fitting konumlandırma, drain fitting, expansion coupling; NEC 500 ve EN sistem karşılaştırması.
- Kendinden emniyetli devreler ve Zener bariyer / galvanik izolatör seçimi; Ui, Ii, Pi, Ci, Li parametreleri ile Ex i devre uygunluk hesabı.
- Kurulum tamamlama kontrol listesi ve montaj ekibi öz-doğrulama: sıkma momenti tutarlılığı, terminasyon kalitesi, malzeme kodları-sertifika eşleşmesi, koruma sınıfı doğrulaması, montaj öncesi/sonrası fotoğraf kayıtları.
- EN 60079-19 tamir, büyük bakım ve revizyon: tamir sınıflandırması, üretici onaylı yedek parça gereklilikleri, third-party onayı, EPL/koruma tipi değişiminde yeniden sertifikasyon.
- EN 80079-36 ve EN 80079-37 mekanik ekipmanlar (Ex h): MEIRA (Mechanical Ignition Risk Assessment) raporu; pompa, motor, fan için montaj prosedürleri.
- Topraklama, yıldırım koruması ve statik elektrik (ESD): ekipotansiyel bağ, EN 62305 yıldırım sistemi entegrasyonu, topraklama direnci ölçümü ve raporlama.
- Montaj dosyası ve Uygunluk Beyanı: dosya bileşenleri (sertifika, “X” şartları, kablo kesim raporu, sıkma momenti kayıtları, fotoğraf); 2014/34/EU EK X Üretici Uygunluk Beyanı.
- Saha uygulaması ve denetim: terminasyon, conduit montajı, rakor sıkma momentleri, IP koruma sınıfı testi (IPxx), fonksiyon testleri; sahaya özel risk değerlendirmesi ve kabul protokolü.
- Ekipman işaretleme/etiketleme ve bakım kayıtlarının tutulması: ATEX/IECEx işaretleme formatı (örn. II 2G Ex db IIB T4 Gb), veri plakası okuma ve doğrulama; bakım defteri (maintenance log book), tamir kaydı (EN 60079-19 repair register), izlenebilirlik (traceability) ve “X” işaretli ekipmanın özel kullanım şartlarının periyodik takibi.
- Pratik uygulamalar ve sınav: atölye ortamında kablo terminasyonu, rakor montajı, Zener bariyer bağlantısı ve örnek dosya hazırlama uygulamaları; eğitim sonunda teorik sınav ile bilgi ölçümü ve geri bildirim raporu.
- Toz patlaması tehlikesi ve önleme
- Tehlikeli alan sınıflandırması
- Elektrikli ekipman ve toz patlaması
- Patlama öncesi ve sonrası alınacak önlemler
- Ekipman seçimi ve sertifikasyonlar
- Ve daha fazlası…
- Gaz patlaması tehlikesi ve oluşumu
- Patlama koruma sistemleri
- Tehlikeli bölge tanımlamaları
- Gazın yayılma hızı ve basınç ilişkisi
- Elektrikli ve mekanik ekipman güvenliği
- Gaz patlamaları için acil durum önlemleri
- Ve daha fazlası…
- SEVESO yönetmeliği ve kapsamı
- Kantitatif risk değerlendirmesi (QRD) metodolojisi
- Olasılık hesaplamaları ve tehlike analizi
- Büyük kazaların tanımlanması
- Risk azaltma stratejileri ve uygulama
- Ve daha fazlası…
- FMEA metodolojisi ve türleri
- Arıza türlerinin analizi
- Risk öncelik numarası (RPN) hesaplama
- FMEA süreci ve aksiyon planları
- Takım çalışması ile uygulama
- Ve daha fazlası…
- Hidrojenin kimyasal özellikleri
- Hidrojenin patlayıcı özellikleri
- Hidrojenle ilgili güvenlik önlemleri
- Yangın ve patlama risklerinin azaltılması
- Yasal mevzuatlar ve yönetmelikler
- Acil durum planlaması ve kriz yönetimi
- Ve daha fazlası…
Hedef Kitle: SEVESO kapsamındaki petrokimya, rafineri, kimyasal üretim, doğal gaz ve hidrojen tesisleri, gübre, ilaç, depolama ve LPG/LNG terminalleri ile EPC projelerinde görev yapan; iç tetkik ekibi üyeleri, İSG/proses emniyeti yöneticileri, çevre ve ruhsatlandırma sorumluları, kalite yönetim temsilcileri ve operasyon liderleri.
Ön Bilgi: Proses emniyeti veya kalite yönetim sistemleri konusunda temel bilgi.
- SEVESO direktiflerinin evrimi (82/501/EEC, 96/82/EC, 2012/18/EU) ve Türk BKÖY’üne yansıması.
- 2 Mart 2019 tarih ve 30702 sayılı BKÖY: amaç, kapsam, tanımlar, yürürlük takvimi; 28867 sayılı önceki yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması.
- Yetki paylaşımı: Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ÇSGB, İçişleri Bakanlığı, AFAD.
- Tehlikeli madde eşik değerleri ve seviye belirleme (Ek-1 Bölüm 1 ve 2; oksitleyici, yanıcı, parlayıcı, toksik ve çevre için tehlikeli kategorileri; toplama kuralı q1/Q1 + q2/Q2 + … ≥ 1).
- BEKRA Bildirim Sistemi’nin işleyişi ve seviye belirleme metodolojisi.
- Alt seviyeli kuruluş yükümlülükleri: bildirim, Büyük Kaza Önleme Politikası (BKÖP), domino etkisi değerlendirmesi, dahili acil durum unsurları, kamu bilgilendirmesi.
- Üst seviyeli kuruluş ek yükümlülükleri: Güvenlik Raporu hazırlama ve güncelleme, kapsamlı Dahili Acil Durum Planı, Harici Acil Durum Planı için AFAD ile koordinasyon, halka açık kamu bilgilendirme broşürü.
- Alt seviye ile üst seviye arasındaki tetkik kapsam ve derinlik farkları.
- Güvenlik Raporu’nun zorunlu içerikleri: tesis tanımı, çevre bilgisi, tehlike senaryoları, sonuç analizi, fiziksel güvenlik bariyerleri, GYS bütünleşik sunumu.
- BKÖP içerik kriterleri ve doküman piramidi (BKÖP – GYS – Prosedür – Talimat – Kayıt).
- Yenileme ve güncelleme tetikleyicileri: 5 yıllık periyodik gözden geçirme, büyük değişiklikler, kazalardan öğrenme.
- Güvenlik Yönetim Sistemi’nin yedi elementi (SEVESO Ek-III): organizasyon ve personel; büyük kaza tehlikelerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi (HAZOP, LOPA, bow-tie, KRD entegrasyonu); operasyonel kontrol; değişiklik yönetimi (MOC); acil durum planlama ve tatbikat döngüsü; performans izleme (lider/gerici göstergeler, ramak kala, KPI); tetkik ve gözden geçirme.
- Her GYS elementi için tetkik kanıt seti ve sektörde sık görülen uygunsuzluk örüntüleri.
- Üst seviyeli kuruluşlarda Güvenlik Raporu’nun tetkik perspektifinden okunması: senaryo seçimi, mesafe etkisi haritaları, fiziksel bariyer envanteri, SIL gereksinimleri.
- TS EN ISO 19011:2018 ilkeleri: bütünlük, adil sunum, mesleki özen, gizlilik, bağımsızlık, kanıta dayalılık, risk temelli yaklaşım.
- Tetkikçi yetkinlik gereksinimleri ve davranış kuralları.
- İki yıllık tetkik programı tasarımı; amaç-kapsam-kriter üçlüsü; alt ve üst seviye için farklılaşan kontrol listeleri.
- Tetkik ekibi seçimi, bağımsızlık ilkesi ve süre tahmini.
- Açılış ve kapanış toplantılarının yapılandırılması.
- Tetkik soru listesi (checklist) geliştirme: BKÖP odaklı, Güvenlik Raporu odaklı ve GYS yedi element bazlı şablonlar.
- Tehlikeli madde profillerine özgü kritik kontrol noktaları (oksitleyici, yanıcı, parlayıcı, toksik depolama; uyumsuz madde matrisi; statik elektrik; ısıl bozunma; LOPA katman bütünlüğü).
- Tetkik teknikleri: açık/kapalı soru tekniği, üçgenleme (görüşme + doküman + gözlem), kanıt toplama ve örnekleme, izleme tekniği (örnek: bir MOC kaydının uçtan uca takibi).
- Bulgu sınıflandırma: uygun / iyileştirmeye açık alan / minör uygunsuzluk / majör uygunsuzluk.
- Bulgu yazım kuralı: kanıt – kriter – sapma üçlüsü ve kök neden analizi.
- Tetkik raporu yapısı ve raporlama dili.
- Düzeltici faaliyet talebi (DÖF/CAR), etkinlik doğrulaması ve yönetim gözden geçirme bağlantısı.
- Bakanlık denetimleri ile iç tetkik bulgularının uyumlulaştırılması.
- Vaka tartışması: alt ve üst seviyeden anonimleştirilmiş gerçek SEVESO uygunsuzluk senaryoları üzerinden masa başı bulgu yazma alıştırması.
Hedef Katılımcılar
Kimler Katılmalı?
Proses emniyeti programlarımız; tesis yöneticilerinden saha mühendislerine kadar OSHA PSM ve CCPS RBPS çerçevelerinde sorumluluk taşıyan tüm rollere yönelik tasarlanmıştır.
TESİS & OPERASYON
Tesis ve Operasyon Yönetimi için
- Tesis ve operasyon müdürleri
- Üretim ve bakım şefleri
- HSE / İSG ekip liderleri
- Operasyonel mükemmellik yöneticileri
PROSES EMNİYETİ
Proses Emniyeti Mühendisliği için
- Proses emniyeti mühendisleri
- HAZOP / LOPA uzmanları
- PSSR liderleri
- Risk değerlendirme uzmanları
KALİTE & UYUM
Kalite ve Mevzuat Uyumu için
- Kalite müdürleri
- BEKÖY uyum sorumluları
- İç denetçiler
- Eğitim koordinatörleri

